รีวิวเว้ย (2177) ทุนนิยม (Capitalism) คือระบบเศรษฐกิจที่ให้สิทธิ "เอกชน" หรือบุคคลทั่วไปเป็นเจ้าของกิจการ ที่ดิน และทรัพย์สินต่าง ๆ ได้อย่างอิสระ โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือการ "แสวงหากำไร" ระบบนี้ขับเคลื่อนด้วยกลไกตลาดเสรีที่ปล่อยให้เกิดการซื้อขายและแข่งขันกันตามธรรมชาติ ใครทำสินค้าได้ดีกว่าหรือตอบโจทย์ลูกค้าได้มากกว่าก็จะเป็นผู้กอบโกยความมั่งคั่งไป ในระบบทุนนิยม สังคมมักจะถูกขับเคลื่อนด้วยความสัมพันธ์ของคนสองกลุ่มหลัก ๆ คือ กลุ่มคนที่มีทุน (เจ้าของกิจการ) ที่ทำหน้าที่ลงทุนและจ้างงาน กับกลุ่มคนที่ไม่มีทุน ซึ่งต้องนำแรงงาน ความรู้ หรือเวลาของตัวเองไปแลกกับเงินเดือนเพื่อหาเลี้ยงชีพ พูดง่าย ๆ คือเป็นระบบที่กระตุ้นให้คนขยันแข่งขันและสร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ เพื่อเงินรางวัล แต่ในขณะเดียวกันก็มักจะทำให้เกิดปัญหาความเหลื่อมล้ำระหว่างคนรวยกับคนจนได้ง่ายเช่นกัน
หนังสือ : กำเนิดทุนนิยม: มุมมองจากช่วงประวัติศาสตร์ที่ยาวขึ้น
โดย : ศุภเกียรติ ศุภศักดิ์ศึกษากร แปล
จำนวน : 272 หน้า
.
"กำเนิดทุนนิยม: มุมมองจากช่วงประวัติศาสตร์ที่ยาวขึ้น" เป็นหนังสือที่ชวนให้ตั้งคำถามกับความเชื่อเดิม ๆ เกี่ยวกับระบบเศรษฐกิจที่เราใช้กันอยู่ทุกวันนี้ หลายคนอาจคิดว่า "ทุนนิยม" คือเรื่องธรรมชาติที่ค่อย ๆ พัฒนามาจากการค้าขายแลกเปลี่ยนของมนุษย์ตั้งแต่สมัยโบราณ แต่ผู้เขียนจะพาเราย้อนอดีตไปดูให้เห็นว่าจริง ๆ แล้วทุนนิยมไม่ใช่เรื่องบังเอิญหรือสัจธรรมของโลก แต่เป็นระบบที่ถูกสร้างขึ้นจากเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ที่เฉพาะเจาะจง
.
"กำเนิดทุนนิยม: มุมมองจากช่วงประวัติศาสตร์ที่ยาวขึ้น" นำเสนอว่าความเชื่อกระแสหลักที่มองว่า "ทุนนิยมเกิดมาจากการขยายตัวของการค้าและเมือง" นั้นตีความประวัติศาสตร์ตื้นเกินไป โดยผู้เขียนอธิบายให้เห็นภาพว่า การมีตลาดให้คนมาค้าขายกันในยุคก่อน ไม่ได้แปลว่าสังคมนั้นเป็นทุนนิยมเสมอไป เพราะสมัยก่อน ตลาดเป็นแค่ "โอกาส" ให้คนหาเงินเข้ากระเป๋าจากการซื้อมาขายไป ไม่ใช่ระบบที่ "บังคับ" ให้ทุกคนต้องปากกัดตีนถีบ แข่งขันกันทำมาหากินเพื่อเอาชีวิตรอดเหมือนในปัจจุบัน
.
ความน่าสนใจประการสำคัญของ "กำเนิดทุนนิยม: มุมมองจากช่วงประวัติศาสตร์ที่ยาวขึ้น" คือ การเฉลยว่าจริง ๆ แล้วจุดเริ่มต้นของ "ทุนนิยม" ไม่ได้เกิดในเมืองท่าที่ค้าขายคึกคักอย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่กลับไปเกิดใน "ชนบทของประเทศอังกฤษ" โดยเรื่องมันเริ่มจากตอนที่กฎหมายและสังคมเปลี่ยนไป ทำให้ชาวนาไม่มีที่ดินทำกินเพื่อเลี้ยงชีพตัวเองได้เหมือนก่อน เมื่อปลูกข้าวกินเองไม่ได้ ทุกคนก็ต้องหันไปพึ่งพาระบบตลาดเพื่อเอาชีวิตรอด ตลาดจึงเปลี่ยนบทบาทจากแค่ "ทางเลือก" กลายมาเป็น "ข้อบังคับ" ที่บีบให้ทุกคนต้องแข่งขันกันหาเงิน ลดต้นทุน และทำกำไรให้ได้มากที่สุดแบบหยุดไม่ได้ โดยเนื้อหาของหนังสือแบ่งเป็นดังนี้
.
[ตอนที่ 1 ประวัติศาสตร์ของการเปลี่ยนผ่าน]
บทที่ 1 ชุดคำอธิบายของการเป็นการค้าและมรดกจากสิ่งนี้
บทที่ 2 ข้อถกเถียงต่าง ๆ แบบมาร์กซิสต์
บทที่ 3 ทางเลือกอื่น ๆ แบบมาร์กซิสต์
.
[ตอนที่ 2 กำเนิดทุนนิยม]
บทที่ 4 การค้าหรือทุนนิยม ?
บทที่ 5 กำเนิดของทุนนิยมจากการเกษตร
.
[ตอนที่ 3 ทุนนิยมการเกษตรและสิ่งที่มากไปกว่านั้น]
บทที่ 6 ทุนนิยมการเกษตรและสิ่งที่มากไปกว่านั้น
บทที่ 7 กำเนิดจักรวรรดินิยมที่เป็นทุนนิยม
บทที่ 8 ทุนนิยมและรัฐชาติ
บทที่ 9 ภาวะสมัยใหม่และภาวะหลังสมัยใหม่
.
ความตื่นตาตื่นใจของ "กำเนิดทุนนิยม: มุมมองจากช่วงประวัติศาสตร์ที่ยาวขึ้น" ไม่ได้มีแค่การเล่าถึงประวัติศาสตร์ของทุนนิยม แต่ยังช่วยให้เราเข้าใจรากเหง้าของปัญหาในยุคปัจจุบันได้อย่างดี เพราะเมื่อเราเข้าใจว่าทุนนิยม "ไม่ได้เกิดจากความสมัครใจของมนุษย์ แต่เกิดจากการถูกบีบบังคับและแย่งชิงทรัพยากรพื้นฐานไป" เราก็จะเริ่มเห็นที่มาของปัญหาความเหลื่อมล้ำ การกดขี่แรงงาน และปัญหาสิ่งแวดล้อมที่แย่ลงทุกวัน "กำเนิดทุนนิยม: มุมมองจากช่วงประวัติศาสตร์ที่ยาวขึ้น" พยายามนำเสนอให้เห็นถึงเรื่องความโหดร้ายของระบบตลาด ถือเป็นสิ่งที่ทำให้เราต้องกลับมาทบทวนระบบเศรษฐกิจรอบตัวกันใหม่
.
"กำเนิดทุนนิยม: มุมมองจากช่วงประวัติศาสตร์ที่ยาวขึ้น" จึงเป็นหนังสือที่คุ้มค่าแก่การอ่าน ไม่ว่าคุณจะสนใจเรื่องประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ หรือปัญหาสังคม และการอ่านหนังสือเล่มนี้จำเป็นต้องอ่านร้อยเรียงเนื้อหาไปที่ละบทเพื่อจะช่วยให้เห็นพัฒนาการและเข้าใจประเด็นของการเกิดขึ้น ตั้งอยู่และเดินต่อไปของทุนนิยมได้อย่างเป็นระบบ ดังข้อแนะนำที่ปรากฏในคำนำเสนอว่า "การเข้าใจหนังสือเล่มนี้อย่างถ่องแท้ต้องอ่านทุกบท ไม่สามารถละเลยบทใดบทหนึ่ง อันเป็นผลมาจากการร้อยเรียงประเด็นการถกเถียงอย่างละเมียด" (คำนำเสนอ, น.7)
เข้าสู่ระบบเพื่อแสดงความคิดเห็น
Log in