รีวิวเว้ย (2161, 2162) หนังสือเล่มนี้เปรียบเสมือนเครื่องไทม์แมชชีนที่พาเราย้อนกลับไปสำรวจกรุงสยามในยุคต้นรัตนโกสินทร์ ผ่านสายตาของนักบริหารและนักปกป้องผลประโยชน์ชาวตะวันตกผู้ชาญฉลาด เนื้อหาไม่ได้เป็นเพียงบันทึกการทูตที่แห้งแล้ง แต่เป็นการรวบรวมข้อมูลเชิงลึกรอบด้าน ตั้งแต่ลักษณะทางภูมิศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติ ระบบเศรษฐกิจ ไปจนถึงขนบธรรมเนียมประเพณีของชาวสยามในขณะนั้น เบาริงสามารถถ่ายทอดภาพลักษณ์ของ "เมืองสยาม" ให้ชาวโลกได้รับรู้อย่างเป็นระบบ โดยผสมผสานระหว่างข้อเท็จจริงทางสถิติและการสังเกตการณ์ส่วนตัวได้อย่างน่าสนใจ

หนังสือ : ราชอาณาจักรและราษฎรสยาม ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 3
โดย : เซอร์จอห์น เบาริง
จำนวน : หน้า
.
จุดเด่นที่สำคัญที่สุดของงานเขียนชิ้นนี้คือการเผยให้เห็นถึงวิสัยทัศน์ของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) ในช่วงเวลาที่สยามกำลังเผชิญกับการคุกคามของลัทธิล่าอาณานิคม เบาริงได้บันทึกรายละเอียดการเข้าเฝ้าฯ และบทสนทนาที่สะท้อนถึงความพยายามของราชสำนักสยามในการปรับตัวเข้าสู่ความเป็นสากล ผู้อ่านจะได้เห็นเบื้องหลังของการลงนามใน "สนธิสัญญาเบาริง" ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ไทยเปลี่ยนจากการค้าแบบผูกขาดโดยพระคลังสินค้าไปสู่ระบบการค้าเสรี และก้าวเข้าสู่กระแสโลกอย่างเต็มตัว
.
ในส่วนของการพรรณนาถึงวิถีชีวิตราษฎร เบาริงสะท้อนภาพสังคมที่มีความหลากหลายและความเชื่อที่หยั่งรากลึก แม้เขาจะมีมุมมองแบบคนตะวันตกที่มองว่าวัฒนธรรมบางอย่างล้าสมัย แต่เขาก็แสดงความชื่นชมในความมีน้ำใจ ความสงบ และความศรัทธาในพุทธศาสนาของคนไทย บันทึกเรื่องราวเกี่ยวกับการแต่งกาย อาหารการกิน และสภาพความเป็นอยู่ริมน้ำถูกถ่ายทอดออกมาอย่างละเอียดลออ จนกลายเป็นหลักฐานชั้นต้นที่สำคัญยิ่งสำหรับนักประวัติศาสตร์และผู้ที่ต้องการทำความเข้าใจรากเหง้าของสังคมไทยในอดีต โดยเนื้อหาทั้ง 2 เล่มแบ่งออกเป็นบทต่าง ๆ ดังนี้
.
เล่ม 1
.
บทที่ 1: ภูมิศาสตร์ (อนันต์ - กัณฐิกา ศรีอุดม)
บทที่ 2: ประวัติศาสตร์ (อนันต์ - กัณฐิกา ศรีอุดม)
บทที่ 3: ประชากร (อนันต์ - กัณฐิกา ศรีอุดม)
บทที่ 4: มารยาท ขนบธรรมเนียมประเพณี ความเชื่อโชคลาง และการละเล่น (อนันต์ - กัณฐิกา ศรีอุดม)
บทที่ 5: ข้อบัญญัติทางกฎหมาย (อนันต์ ศรีอุดม)
บทที่ 6: ผลผลิตตามธรรมชาติ (อนันต์ - กัณฐิกา ศรีอุดม)
บทที่ 7: งานหัตถกรรม (อนันต์ ศรีอุดม)
บทที่ 8: การพาณิชย์ (อนันต์ - กัณฐิกา ศรีอุดม)
บทที่ 9: รายได้ (อนันต์ - กัณฐิกา ศรีอุดม)
บทที่ 10: ภาษาและวรรณคดี (อนันต์ - กัณฐิกา ศรีอุดม)
บทที่ 11: การศาสนา (อนันต์ ศรีอุดม)
บทที่ 12: การเผยแผ่คริสต์ศาสนาในสยาม (กัณฐิกา ศรีอุดม)
บทที่ 13: กรุงเทพฯ (พีรศรี โพวาทอง)
.
เล่ม 2
.
บทที่ 14: ประเทศราชของสยาม (นันทนา ตันติเวสส)
บทที่ 15: ความสัมพันธ์ทางการทูตและการค้าที่สยามมีกับชาติวันตก (นันทนา ตันติเวสส)
บทที่ 16: บันทึกส่วนตัวในการมาเยือนสยามของเซอร์จอห์น เบาริง (นันทนา ตันติเวสส)
.
"ราชอาณาจักรและราษฎรสยาม" ไม่ใช่เพียงแค่หนังสือประวัติศาสตร์ทั่วไป แต่เป็นกระจกเงาบานใหญ่ที่สะท้อนให้เห็นถึงจุดเปลี่ยนผ่านของชาติไทย เล่มนี้จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่สนใจศึกษาเรื่องราวความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และวิวัฒนาการทางสังคมของไทย แม้เวลาจะผ่านไปนานนับร้อยปี แต่ข้อสังเกตและข้อมูลที่เบาริงรวบรวมไว้ยังคงมีมนต์ขลังและทรงคุณค่าต่อการศึกษาค้นคว้าในปัจจุบันอย่างไม่เสื่อมคลาย
เข้าสู่ระบบเพื่อแสดงความคิดเห็น
Log in