ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และรัฐธรรมนูญ lล่ม 1-4 - รีวิวเว้ย (3)

รีวิวเว้ย (2224-2228) ระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ (Constitutional Monarchy) คือ รูปแบบการปกครองที่พระมหากษัตริย์ทรงดำรงฐานะเป็นประมุขแห่งรัฐ แต่ไม่ได้มีอำนาจสิทธิ์ขาดในการปกครองประเทศเหมือนระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ โดยพระราชอำนาจและบทบาทของพระองค์จะถูกกำหนดและจำกัดไว้เป็นลายลักษณ์อักษรในรัฐธรรมนูญอย่างชัดเจน อำนาจอธิปไตยที่แท้จริงในการบริหาร ออกกฎหมาย และพิจารณาคดีจะถูกแบ่งสรรให้แก่รัฐบาล รัฐสภา และศาล ซึ่งดำเนินการผ่านตัวแทนของประชาชน ในขณะที่พระมหากษัตริย์จะทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจในฐานะศูนย์รวมจิตใจ ทรงเป็นสัญลักษณ์แห่งความมั่นคงของชาติ และทรงวางพระองค์เป็นกลางทางการเมืองอย่างเคร่งครัด
หนังสือ : ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และรัฐธรรมนูญ เล่ม 1-4
โดย : ภูริ ฟูวงศ์เจริญ หัวหน้าโครงการ
จำนวน : 2432 หน้า
.
"ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และรัฐธรรมนูญ เล่ม 1-4" เป็นหนังสือที่พัฒนามาจากรายงานการศึกษาวิจัยเรื่อง "ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และรัฐธรรมนูญ" โดยคณะผู้วิจัยจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เสนอต่อสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อสร้างความกระจ่างและทำความเข้าใจแนวคิด ทฤษฎี รวมถึงกลไกทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสถาบันพระมหากษัตริย์ในระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ (Constitutional Monarchy) ในระดับสากล โดย "ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และรัฐธรรมนูญ เล่ม 1-4" มุ่งศึกษาศึกษาประวัติศาสตร์ สถานะทางรัฐธรรมนูญ บทบาทตามจารีตประเพณี และการบริหารจัดการราชสำนัก ภายใต้บริบทที่แตกต่างกัน เพื่อนำผลลัพธ์มาวิเคราะห์เปรียบเทียบกับระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขของประเทศไทย
.
"ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และรัฐธรรมนูญ เล่ม 1-4" มองพระมหากษัตริย์ในมิติที่เป็น "สถาบันทางการเมือง" ซึ่งเกี่ยวพันกับองค์ประกอบหลักหลายส่วนทั้ง อำนาจ กฎหมาย ศาสนา ราชวงศ์ ราชสำนัก และพิธีการ โดย "ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และรัฐธรรมนูญ เล่ม 1-4" ได้เลือกนำเสนอข้อมูลของ 8 ประเทศกรณีศึกษา ได้แก่ กัมพูชา จอร์แดน ญี่ปุ่น เดนมาร์ก มาเลเซีย ลิกเตนสไตน์ สเปน และสหราชอาณาจักร เพื่อนำมาเจาะลึกใน หลายมิติสำคัญทั้ง พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ อำนาจหน้าที่ตามกฎหมายรัฐธรรมนูญ สถานะตามจารีตประเพณี ราชสำนักและหน่วยงานสนับสนุน บริบท ข้อถกเถียง และความท้าทายร่วมสมัย และ ประเด็นเฉพาะอื่น ๆ ของแต่ละประเทศ
.
ในส่วนของพัฒนาการและอำนาจหน้าที่ตามรัฐธรรมนูญ "ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และรัฐธรรมนูญ เล่ม 1-4" ฉายภาพการเปลี่ยนผ่านจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์หรือราชาธิปไตยแบบศักดิ์สิทธิ์ มาสู่การถูกจำกัดอำนาจภายใต้กฎหมายสูงสุด ซึ่งแต่ละประเทศกรณีศึกษามีระดับพระราชอำนาจทางการเมืองที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ตั้งแต่กลุ่มประเทศที่กษัตริย์ยังมีบทบาทและพระราชอำนาจในการแทรกแซงหรือบริหารการเมืองได้อย่างกว้างขวาง อย่าง จอร์แดน ลิกเตนสไตน์ และมาเลเซีย ไปจนถึงประเทศที่สถาบันกษัตริย์ถูกจำกัดบทบาทให้เป็นเพียงสัญลักษณ์ของรัฐ โดยปราศจากอำนาจบริหารปกครองประเทศอย่างเด็ดขาด อย่าง ญี่ปุ่น เดนมาร์ก และสหราชอาณาจักร รวมไปถึงการศึกษาเงื่อนไขการสืบราชสมบัติและความคุ้มกันทางกฎหมายขององค์พระมหากษัตริย์
.
ในส่วนของ "บทบาทตามจารีตประเพณี" การบริหารราชสำนัก และความท้าทายร่วมสมัย "ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และรัฐธรรมนูญ เล่ม 1-4" เสนอว่าแม้ในประเทศที่กษัตริย์ไม่มีอำนาจทางการเมือง แต่สถาบันพระมหากษัตริย์ ยังคงดำรงบทบาทสำคัญด้านการกุศล ศาสนา พิธีการทูต และเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาติ นอกจากนี้ยังให้รายละเอียดเกี่ยวกับการบริหารหน่วยงานสนับสนุน งบประมาณ และทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ พร้อมทั้งวิเคราะห์ถึงวิกฤตและข้อถกเถียงในปัจจุบัน ปัญหาการขาดแคลนรัชทายาท การปฏิรูปความเสมอภาคทางเพศในการสืบราชสมบัติ เรื่องอื้อฉาว การถูกตรวจสอบงบประมาณจากสาธารณชน และความพยายามปรับลดขนาดราชวงศ์เพื่อลดแรงเสียดทานจากสังคม
.
"ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และรัฐธรรมนูญ เล่ม 1-4" ได้นำเสนอภาพรวมของระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญทั่วโลก โดยแยกแยะความแตกต่างระหว่างระบอบภายใต้รัฐธรรมนูญโดยสมบูรณ์ กับระบอบกึ่งราชาธิปไตย พร้อมทั้งนำบริบทสากลมาเปรียบเทียบกับกรณีของไทยในหลายมิติ ได้แก่ การแต่งตั้งรัฐบาล การยุบสภา พระราชอำนาจในสถานการณ์พิเศษ และความสัมพันธ์กับกองทัพ งานชิ้นนี้สรุปว่า การดำรงอยู่รอดของสถาบันพระมหากษัตริย์ในรัฐสมัยใหม่นั้น ไม่ได้ขึ้นอยู่กับกฎหมายเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับความสามารถในการปรับตัวและการหาจุดสมดุล ให้สอดคล้องกับคุณค่าประชาธิปไตยและพลวัตทางสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป
.
สำหรับ "ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และรัฐธรรมนูญ เล่ม 1-4" แบ่งเนื้อหาออกเป็น 4 เล่ม หากแต่เนื้อหาทั้งหมดนั้นร้อยเรียงต่อกันในลักษณะของหนังสือเล่มเดียวกัน โดยแบ่งออกเป็น 12 บท ดังต่อไปนี้
[เล่มที่ 1]
บทที่ 1 รายละเอียดโครงการ
บทที่ 2 แผนการปฏิบัติงานโครงการ
บทที่ 3 ระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ
บทที่ 4 ระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญของกัมพูชา
บทที่ 5 ระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญของจอร์แดน
[เล่มที่ 2]
บทที่ 6 ระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญของญี่ปุ่น
บทที่ 7 ระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญของเดนมาร์ก
บทที่ 8 ระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญของมาเลเซีย
[เล่มที่ 3]
บทที่ 9 ระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญของลิกเตนสไตน์
บทที่ 10 ระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญของสเปน
[เล่มที่ 4]
บทที่ 11 ระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญของสหราชอาณาจักร
บทที่ 12 บทสรุป
.
หมายเหตุ: อาจจะมีหลายคนกล่าวว่างานศึกษาที่มาจากการให้ทุนของสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ โดยเฉพาะในประเด็นอย่างเรื่องของ "ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และรัฐธรรมนูญ" ด้วยแล้วศาลต้องมีโจทย์ที่อยากให้คณะผู้วิจัยเขียนไปในทิศทางหนึ่ง ๆ อยู่ก่อนแล้ว นี่ขอพูดในฐานะของคนที่อยู่ตอนที่รายงานวิจัยฉบับนี้ถูกนำเสนอและถูกให้ความเห็นโดยนักวิชาการผู้ทรงคุณวุฒิ นี่เชื่อได้ว่านักวิชาการที่มาเป็นผู้ทรงคุณวุฒิให้ความเห็นกับงานชิ้นนี้ทั้ง 2 ท่าน ไม่มีวันเชื่อในธงของสำนักงานศาล (ถ้ามี) เพราะตอนเห็นผู้ทรงคุณวุฒิทั้ง 2 ท่านเดินเข้าห้องมา นี่ยังไม่อยากเชื่อว่าสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญจะยอมให้เป็นผู้ทรงคุณวุฒิ 2 ท่านนี้ที่มาให้ความเห็นต่องานชิ้นนี้ ท่านหนึ่งเป็นผู้ก่อนตั้ง "คณะนิติราษฎร์" และอีกท่านเป็นนักวิชาการด้านประวัติศาสตร์กฎหมายที่หลายคนยอมรับ
.
เล่ม 1
https://elibrary.constitutionalcourt.or.th/research/download.php?ID=449
.
เล่ม 2
https://elibrary.constitutionalcourt.or.th/research/download.php?ID=450
.
เล่ม 3
https://elibrary.constitutionalcourt.or.th/research/download.php?ID=451
.
เล่ม 4
https://elibrary.constitutionalcourt.or.th/research/download.php?ID=452

เข้าสู่ระบบเพื่อแสดงความคิดเห็น