หนังสือ : รัฐราชทัณฑ์ อำนาจลงทัณฑ์ในยุคสมัยใหม่

โดย : ศรัญญู เทพสงเคราะห์

จำนวน : 400 หน้า 

.

"รัฐราชทัณฑ์ อำนาจลงทัณฑ์ในยุคสมัยใหม่" เป็นการศึกษาประวัติศาสตร์งานราชทัณฑ์ไทยสมัยใหม่ในภาพกว้างนับตั้งแต่ พ.ศ. 2433 จนถึง พ.ศ. 2506 ครอบคลุมช่วงเวลาตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจนถึงยุคจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ โดยเริ่มต้นจากการสืบสาวรากฐานการลงโทษในสมัยจารีตและแนวคิดเบื้องหลัง ก่อนจะเปลี่ยนผ่านสู่การปฏิรูปราชทัณฑ์ให้เป็นสมัยใหม่ตามแบบอาณานิคม เพื่อเสริมสร้างอำนาจการลงทัณฑ์แบบรวมศูนย์ของรัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์ 

.

พร้อมทั้ง "รัฐราชทัณฑ์ อำนาจลงทัณฑ์ในยุคสมัยใหม่" ยังวิเคราะห์ปฏิบัติการและข้อจำกัดในยุคดังกล่าว เช่น ปัญหาสิทธิสภาพนอกอาณาเขต และระบบการลงโทษที่ยังคงอิงตามสถานะและลำดับชั้นทางสังคม ต่อมาเมื่อเข้าสู่ยุคหลังการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 งานราชทัณฑ์ได้เปลี่ยนแปลงไปสู่การใช้หลักอาชญาวิทยาและทัณฑวิทยาแบบตะวันตก มีการขยายอำนาจเพื่อใช้เป็นเครื่องมือจัดระเบียบสังคม มีการจัดตั้งเรือนจำเฉพาะทาง โรงเรียนฝึกอาชีพ และนิคมฝึกอาชีพ รวมถึงการนำระบบทัณฑนิคมมาใช้จัดการนักโทษรูปแบบใหม่ซึ่งมีทั้งความสำเร็จและความล้มเหลวในแต่ละพื้นที่

.

จนกระทั่งเข้าสู่ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 งานราชทัณฑ์ได้รับอิทธิพลจากองค์การสหประชาชาติที่เน้นการฟื้นฟูนักโทษตามหลักสังคมวิทยา ควบคู่ไปกับการใช้อำนาจเด็ดขาดของรัฐเพื่อความสงบเรียบร้อย นอกจากนี้ยังได้อธิบายถึงประวัติศาสตร์การควบคุมนักโทษการเมือง ซึ่งรัฐมุ่งเน้นการยับยั้งความเคลื่อนไหวของฝ่ายตรงข้ามมากกว่าการฟื้นฟูพฤติกรรม โดยเฉพาะในช่วง พ.ศ. 2475-2506 ที่รัฐไทยเริ่มจำแนกความผิดทางการเมืองออกจากคดีอาญาทั่วไปและมีแนวทางปฏิบัติต่อนักโทษกลุ่มนี้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น สำหรับเนื้อหาของ "รัฐราชทัณฑ์ อำนาจลงทัณฑ์ในยุคสมัยใหม่" แบ่งเป็น 3 ภาค 6 บท ดังนี้ ภาค 1 ราชทัณฑ์สมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ภาคที่ 2 ความรู้และการปฏิรูปการลงทัณฑ์สมัยคณะราษฎร และ ภาคที่ 3 เข้าใจราชทัณฑ์ไทยในปัจจุบันผ่านประสบการณ์จากอดีต

.

บทนำ "ศึกษาประวัติศาสตร์ราชทัณฑ์ไทยไปทำไม"

.

บทที่ 1กำเนิดคุกสมัยใหม่และการปฏิรูปงานราชทัณฑ์สยาม พ.ศ. 2433-2458

.

บทที่ 2 ปฏิบัติการและข้อจำกัดของงานราชทัณฑ์สมัยใหม่ ภายใต้รัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์

.

บทที่ 3 งานราชทัณฑ์ในระบอบใหม่: นักโทษ เด็กที่กระทำผิดอาญา และคนต้องโทษหลายครั้ง

.

บทที่ 4 ทัณฑนิคม: ปฏิบัติการราชทัณฑ์สมัยใหม่ของคณะราษฎร

.

บทที่ 5 งานราชทัณฑ์ไทยในช่วงการเปลี่ยนผ่านสู่ระบอบเผด็จการ

.

บทที่ 6 การคุมขังนักโทษการเมือง: สภาวะยกเว้นในงานราชทัณฑ์ไทย

.

บทสรุป

.

"รัฐราชทัณฑ์ อำนาจลงทัณฑ์ในยุคสมัยใหม่" พาผู้อ่านไปเจาะลึกความลับหลังกำแพงสูง กับการเดินทางของประวัติราชทัณฑ์ไทยจากยุคจารีตสู่สมัยใหม่ (พ.ศ. 2433-2506) หนังสือเล่มนี้จะพาผู้อ่านไปสำรวจว่า "คุก" ถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองเพื่อสร้างอำนาจรัฐและจัดระเบียบสังคมได้อย่างไร ตั้งแต่การปฏิรูปในสมัย ร.5 การสร้างทัณฑนิคมในยุคคณะราษฎร ไปจนถึงการควบคุมนักโทษการเมืองอย่างเข้มข้นในสมัยจอมพล สฤษดิ์ ร่วมค้นหาคำตอบว่ามรดกจากอดีตเหล่านี้หล่อหลอมระบบราชทัณฑ์ไทยในปัจจุบันอย่างไร